Faktura za reklamę w Google Ads, oprogramowanie z USA czy usługi doradcze z Niemiec często nie zawiera podatku VAT. Nie oznacza to jednak, że polski przedsiębiorca nie musi go rozliczyć. W wielu przypadkach powstaje import usług, czyli obowiązek samodzielnego naliczenia podatku przez nabywcę. Dotyczy to zarówno czynnych podatników VAT, jak i firm korzystających ze zwolnienia.
Najwięcej błędów pojawia się przy ustalaniu daty rozliczenia, przeliczaniu waluty oraz wyborze deklaracji. Zagraniczna faktura wystawiona w listopadzie może wymagać wykazania VAT już za październik. Z kolei przedsiębiorca zwolniony z VAT może być zobowiązany do zapłaty 230 zł podatku od usługi wartej 1000 zł, mimo że kontrahent nie doliczył go do ceny.
Kiedy faktura od zagranicznej firmy oznacza import usług?
Import usług nie zależy wyłącznie od kraju wystawienia faktury. Decydujące znaczenie mają rodzaj zakupionej usługi, miejsce jej opodatkowania oraz status obu stron transakcji.
Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT większość usług świadczonych między przedsiębiorcami (B2B) podlega opodatkowaniu w kraju siedziby nabywcy. Jeżeli polska firma kupuje usługi reklamowe, informatyczne, marketingowe, księgowe czy doradcze od zagranicznego podmiotu, miejscem opodatkowania jest zazwyczaj Polska.
Mechanizm reverse charge, czyli odwrotnego obciążenia, przenosi obowiązek rozliczenia VAT na nabywcę. Warunkiem jest m.in. odpowiedni status zagranicznego usługodawcy, który nie ma w Polsce siedziby ani uczestniczącego w transakcji stałego miejsca prowadzenia działalności.
Przykładowo polska agencja marketingowa zamawia projekt identyfikacji wizualnej u niemieckiego studia graficznego za 1500 euro. Niemiecki wykonawca wystawia fakturę bez niemieckiego VAT, a polski nabywca nalicza podatek według stawki właściwej dla tej usługi w Polsce — w tym przypadku 23%. Przy pełnym prawie do odliczenia rozliczenie może być neutralne podatkowo.
Nie każda usługa kupiona za granicą podlega jednak tej zasadzie. Istnieją istotne wyjątki:
- Usługi związane z nieruchomościami — podlegają opodatkowaniu w miejscu położenia nieruchomości. Nocleg w hotelu w Berlinie jest więc co do zasady opodatkowany w Niemczech.
- Wstęp na wydarzenia stacjonarne, np. targi lub konferencje — w transakcjach B2B miejscem opodatkowania jest zasadniczo kraj, w którym wydarzenie faktycznie się odbywa.
- Usługi restauracyjne i cateringowe — zasadniczo rozlicza się je w miejscu ich faktycznego wykonania.
- Krótkoterminowy wynajem środków transportu — zwykle podlega opodatkowaniu w miejscu oddania pojazdu do dyspozycji nabywcy; dla samochodów krótkoterminowy najem oznacza nieprzerwane korzystanie nie dłużej niż 30 dni.
Dlatego faktura za reklamę internetową od irlandzkiej firmy może oznaczać import usług, natomiast rachunek za hotel w Dublinie nie będzie rozliczany w ten sam sposób.
Przed pierwszym zakupem usług objętych art. 28b trzeba też sprawdzić rejestrację VAT-UE na formularzu VAT-R. Dotyczy to również podatników zwolnionych z VAT. Rejestracja jest bezpłatna i sama w sobie nie pozbawia prawa do zwolnienia. Przy transakcjach unijnych status kontrahenta można sprawdzić w systemie VIES.
Problemem bywają zagraniczni dostawcy, którzy automatycznie naliczają własny VAT, ponieważ nabywca nie podał prawidłowego numeru podatkowego. Jeżeli zakup rzeczywiście powinien zostać rozliczony w Polsce w mechanizmie reverse charge, należy wystąpić o korektę dokumentu. Zagranicznego VAT nie można po prostu odliczyć w polskim JPK_V7. Nie należy też mechanicznie usuwać podatku z każdej zagranicznej faktury — przy usługach opodatkowanych w kraju wykonania może on być naliczony prawidłowo.
Jak obliczyć podatek i ustalić właściwy termin rozliczenia?
W imporcie usług podstawą opodatkowania jest zasadniczo kwota należna usługodawcy za wykonane świadczenie. Do tej wartości stosuje się polską stawkę VAT właściwą dla danej usługi. Dla typowych usług reklamowych, informatycznych i konsultingowych będzie to najczęściej 23%, ale nie jest to stawka automatycznie przypisana do każdego importu.
Pierwszym krokiem jest ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 19a ustawy o VAT najczęściej będzie to:
- dzień wykonania usługi;
- ostatni dzień okresu rozliczeniowego, jeżeli usługa jest rozliczana w kolejnych okresach, np. miesięcznie;
- dzień otrzymania przez usługodawcę zaliczki lub przedpłaty — w odniesieniu do zapłaconej kwoty, jeżeli płatność nastąpiła przed wykonaniem usługi.
Data wystawienia zagranicznej faktury nie przesądza o miesiącu rozliczenia importu usług. To częsty problem w abonamentach za oprogramowanie i usługi marketingowe. Dokument może przyjść kilka dni po zakończeniu miesiąca, którego dotyczy, a VAT trzeba wykazać za miesiąc wcześniejszy.
Jeśli faktura jest wystawiona w walucie obcej, stosuje się co do zasady średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego. Możliwy jest również wybór kursu Europejskiego Banku Centralnego na zasadach określonych w art. 31a ustawy.
Przykład z konkretnymi kwotami: polska firma kupiła od niemieckiej agencji usługę marketingową za październik 2026 r. w cenie 1000 euro. Okres świadczenia zakończył się 31 października, natomiast fakturę wystawiono 5 listopada.
Przy zastosowaniu średniego kursu NBP z 30 października 2026 r. (tabela 212/A/NBP/2026) rozliczenie wygląda następująco:
- Wartość usługi: 1000 EUR.
- Kurs NBP: 4,3955 PLN/EUR.
- Podstawa opodatkowania: 4395,50 zł.
- VAT należny 23%: 1010,97 zł.
- Okres rozliczenia VAT: październik 2026 r.
Podatnik rozliczający VAT miesięcznie wykazuje tę transakcję w JPK_V7M za październik, składanym do 25 listopada 2026 r. Jeżeli usługa służy w całości działalności opodatkowanej i nie występują ograniczenia w odliczeniu, może jednocześnie wykazać 1010,97 zł podatku naliczonego. W efekcie sama transakcja nie zwiększa kwoty VAT do zapłaty.
Inaczej wygląda sytuacja przy przedpłacie. Jeżeli przedsiębiorca wpłaci we wrześniu 500 euro zaliczki na usługę wykonywaną w listopadzie, VAT od tej zaliczki trzeba rozpoznać już we wrześniu. Pozostała część wynagrodzenia zostanie rozliczona zgodnie z momentem powstania obowiązku podatkowego dla tej części.
Nie należy stosować do VAT kursu, po którym bank faktycznie wymienił walutę. Także kurs z dnia wystawienia zagranicznej faktury nie zastępuje zasad właściwych dla importu usług. Przeliczenie kosztu na potrzeby PIT lub CIT może podlegać odrębnym regułom.
Gdzie wykazać import usług i czy trzeba zapłacić VAT?
Sposób rozliczenia zależy przede wszystkim od tego, czy polski nabywca jest czynnym podatnikiem VAT, czy korzysta ze zwolnienia.
Czynny podatnik wykazuje import usług w pliku JPK_V7M lub JPK_V7K, rozpoznając podatek należny oraz — w zakresie przysługującego prawa do odliczenia — podatek naliczony.
W części ewidencyjnej JPK_V7 stosuje się odpowiednie pola:
- K_29 i K_30 — dla importu usług nabywanych od podatników podatku od wartości dodanej z innych państw UE, do których stosuje się art. 28b ustawy;
- K_27 i K_28 — dla pozostałego importu usług, w tym typowych zakupów od usługodawców spoza UE;
- K_42 i K_43 — w części dotyczącej pozostałych nabyć, jeżeli przysługuje odliczenie podatku naliczonego.
Przy rozliczeniu kwartalnym JPK_V7K część ewidencyjna jest przesyłana co miesiąc, natomiast część deklaracyjna po zakończeniu kwartału.
Jeżeli zakup w całości służy sprzedaży opodatkowanej, VAT należny i naliczony mogą się równoważyć. Gdy firma świadczy również usługi zwolnione, prawo do odliczenia może być ograniczone. Wówczas nieodliczona część VAT stanowi rzeczywiste obciążenie finansowe.
Podatnicy zwolnieni z VAT mają trudniej. Obowiązek rozliczenia importu usług nie znika, ale co do zasady nie przysługuje im prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych z działalnością zwolnioną.
Przykład: przedsiębiorca zwolniony z VAT kupuje od irlandzkiej firmy usługę reklamową za 1000 zł netto, podlegającą w Polsce stawce 23%. Zagraniczny usługodawca nie nalicza podatku. Polski nabywca musi rozliczyć i zapłacić 230 zł VAT, co oznacza łączne obciążenie zakupu na poziomie 1230 zł.
W takiej sytuacji należy wybrać odpowiednią deklarację:
- VAT-9M — dla podatnika, który rozlicza import usług, ale nie ma obowiązku składania JPK_V7 ani VAT-8. Dotyczy to także podatników zarejestrowanych do VAT-UE wyłącznie w związku z usługami.
- VAT-8 — dla podatnika mającego obowiązek składania tej deklaracji, np. w związku z rozliczaniem wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Import usług wykazuje wtedy w VAT-8, bez składania dodatkowej VAT-9M.
Deklarację VAT-9M składa się za miesiąc, w którym powstał obowiązek podatkowy, do 25. dnia następnego miesiąca, i w tym terminie należy zapłacić podatek. Przy VAT-8 termin przypada również na 25. dzień następnego miesiąca, jednak deklarację składa się za kolejne miesiące, także gdy nie wystąpiły transakcje.
Sama rejestracja VAT-UE nie oznacza konieczności składania informacji podsumowującej VAT-UE z tytułu zakupionych usług. Importu usług nie wykazuje się w informacji VAT-UE, nawet jeśli zagraniczny dostawca pochodzi z innego państwa członkowskiego.
Istotna zmiana organizacyjna dotyczy KSeF. W 2026 r. faktur otrzymanych od zagranicznych dostawców nie trzeba przesyłać do systemu. Trzeba natomiast zachować dokument i prawidłowo ująć transakcję w ewidencji. W nowych strukturach JPK stosuje się m.in. oznaczenie BFK dla faktur zagranicznych rozliczanych jako import usług, natomiast przy rozliczeniu na podstawie dowodu wewnętrznego — oznaczenia WEW oraz DI zgodnie z zasadami ewidencji.
Przy zakupie licencji, usług reklamowych, doradczych i niektórych innych świadczeń niematerialnych należy dodatkowo sprawdzić obowiązki związane z podatkiem u źródła (WHT). Jest to odrębne zagadnienie z zakresu PIT lub CIT, a prawidłowe rozliczenie VAT nie zwalnia automatycznie z jego analizy.
Najlepiej rozpocząć od sprawdzenia rodzaju usługi i miejsca jej opodatkowania, a dopiero później wybrać stawkę, kurs waluty i deklarację. W przypadku już zaksięgowanych faktur pierwszą korektą powinno być sprawdzenie dokumentów oznaczonych jako „bez VAT” lub „reverse charge”. To właśnie przy nich najłatwiej przeoczyć należny podatek albo ująć go w niewłaściwym miesiącu.
FAQ – najczęstsze pytania o import usług
Czy faktura z USA lub Wielkiej Brytanii również może oznaczać import usług?
Tak. Import usług występuje przy spełnieniu ustawowych warunków niezależnie od tego, czy kontrahent pochodzi z UE, USA, Wielkiej Brytanii czy Szwajcarii.
Czy przedsiębiorca zwolniony z VAT musi płacić podatek od zagranicznej faktury?
Tak, jeżeli zakup podlega rozliczeniu jako import usług opodatkowany w Polsce. Dla usługi objętej stawką 23% nalicza 230 zł VAT od podstawy 1000 zł i nie odlicza tego podatku, jeżeli zakup służy działalności zwolnionej.
Czy faktura musi zawierać napis „reverse charge”?
Nie. Obowiązek rozliczenia VAT wynika z przepisów i charakteru transakcji, a nie wyłącznie z oznaczenia na fakturze. Brak takiej adnotacji nie zwalnia nabywcy z rozliczenia podatku.
Czy można rozliczyć import usług bez otrzymania faktury?
Tak. Jeżeli obowiązek podatkowy już powstał, brak faktury nie pozwala przesunąć rozliczenia. Trzeba posiadać dokumenty potwierdzające transakcję i jej wartość, np. umowę, potwierdzenie płatności czy dokument wewnętrzny.
Czy zagraniczną fakturę trzeba wprowadzić do KSeF?
Nie. Faktur od zagranicznych dostawców nie przesyła się do KSeF w celu raportowania zakupów. Dokument należy zachować i rozliczyć zgodnie z zasadami właściwymi dla importu usług.
